انتقال بار الکتریکی صاعقه فن آوری جدیدی برای حفاظت تجهیزات در مقابل صاعقه است که از سال ۱۹۷۰ مورد توجه قرار گرفته است. تئوری انتقال بار، صدها سال است که شناخته شده ولی کاربرد تجاری آن واقعاً چند دهه است که مطرح است. سیستم برقگیر میله ای از روشهای سنتی برای مقابله با صاعقه است که از زمان فرانکلین مورد استفاده بوده و بر اساس هدایت بار الکتریکی صاعقه به زمین عمل می کند.

صاعقه یکی از پدیده های قدرتمند و مخرب دنیای طبیعی است که سطح ولتاژ آن گاهی تا ۱۰۰ میلیون ولت در هر ضربه می رسد.ضربات صاعقه به تجهیزات شبکه های قدرت یکی از عوامل جدی خطر و آسیب برای شرکتهای برق و مصرف کنندگان است. در بعضی از مناطق آمریکا بخصوص مناطق جنوب شرقی، صاعقه یک پدیده تقریباً روزانه است، اما تا بحال امکان پیش بینی و کنترل این پدیده وجود نداشته است. در سالهای اخیر فناوری پیش بینی و رهیابی توسعه یافته و شبکه ملی آشکارسازی صاعقه NLDN هنوز برای رهیابی صاعقه بیش از پیش تاکید دارد زیرا این امر می تواند در شبکه های حمل ونقل هوایی، دریایی و فضانوردی بسیار موثر واقع شود.

سیستمهای حفاظتی جایگزین بجای روش سنتی میله های برقگیر، سیستم انتقال بار الکتریکی

CTS (Charge Transfer System) و سیستم استهلاک بار الکتریکی DAS (DISSIPATION Array System) هستند.

اصول کار سیستم های انتقال بار الکتریکی CTS بر طبق نشر جری کر و کولربلدر که از صاحبنظران موضوع صاعقه هستند بر این استوار است که یک نقطه تیز با میدان الکترواستاتیکی قوی می تواند الکترونهایی از مولکولهای هوای اطراف را که یونیزه شده اند هدایت کند. پتانسیل این نقطه بیش از ۱۰ کیلوولت نسبت به نقاط اطراف است.

سیستم DAS از هزاران نقطه تیز تشکیل شده که بر روی سازه ای نصب می شوند و در شرایط ابری و طوفانی نقاط یونی فراوانی در فضا ایجاد کرده و بدین ترتیب احتمال تشکیل مسیرهای جریان بار صاعقه را کاهش می دهند. در واقع سیستم DAS بعنوان یک محدودساز میدان الکتریکی عمل می کند.

در مجله کاربرد صنایع IEEE در جلد ۳۷شماره ۲ مورخ مارس ۲۰۰۱، آقای دان زیپس و همکارانش تفاوت بین میله های برقگیر و سیستم انتقال بار را بیان کرده اند.

▪ سیستم های حفاظت صاعقه به دو گروه تقسیم بندی می شوند: